Bizim olayları doğru ve yanlış olarak anlamamız, şekilleri lineer veya parabolik olarak görmemiz aslında “kaotik var” olarak nitelendiriliyor. Kaos teoremi; “kelebek etkisi” ve “fraktal geometri”‘nin birleşimiyle oluşmaktadır.
Bu kavramları açacak olursak:
Kelebek etkisi: “Çinde bir kelebeğin kanatlarını çırpmasıyla Amerika’da kasırga oluşması” şeklinde tanımlanıyor. Yani doğadaki her şey birbiriyle bağıntılı ve belirsiz. Neyin ne zaman ve ne şekilde olacağı kestirilemiyor. Örnek verecek olursak;Satrançta kaybeden bir kişinin “o hamleyi yapmış olsaydım ben kazanacaktım” demesi gibi. Eğer o hamleyi yapsaydı, rakip farklı bir hamleyle karşılık vererek maçı gene kazacaktı.
Fraktal geometri: Benoit Mandelbrot tarafından ileri sürülmüştü. Bu fikir kıyıların ölçülmesi işleminde “eğer daha ayrıntılı ölçme aletleri ile ölçülürse uzunluk daha da artacaktır” demiştir. Yaptığı çalışmalar bunu kanıtlamaya yakın niteliktedir. Fraktal geometri’ye diğer bir örnek, gökyüzünden yağan kar tanelerinin şeklinin hiç bir zaman için birbiriyle aynı olmaması şeklindedir. Bir başka fikre göre de; düzgün gördüğümüz şekiller, örneğin bir kare şekli aslında yoktur. Bizim lineer olarak gördüğümüz şekiller aslında gözlerimizin yeterli derecede iyi görmemesi sebebiyledir. Eğer lineer sandığımız şekilleri mikrometrik aletlerle incelersek asla lineer olmayan küçük parçaların birleşimi şeklinde görülüyor. Örneğin bir autocad programında bile “line” komutu ile çizdiğimiz düz çizgiyi yakınlaştırınca düzensiz küçük parçaların birleşimi olduğu görülüyor.
Sonuç olarak, örneğin bir musluktan damlayan su bazen düzenli, bazen düzensiz damlar. Kalbimiz genellikle düzenli atsa bile, arada çarpıntı yapar. Kaos teoremine göre her şey belirsizdir.
Ölçme problemi belirsizlik ilkesi ile ortaya çıkan önemli bir sorun. Bu yüzden bilimin temeli “doğruya en yakın” varsayımlardır.
Olasılıksal entropi, bulanık mantık ve istatistiksel fizik kavramları bugün ölçme sorununu kabul ederek üzerine hesaplama yöntemi geliştirmeye çalışan kavramlar; ancak tüm bildiklerimizin her an çökmesi, bilmediklerimizin sayısı kadar olası.
Örneğin Nükleer Bilimler Uzmanı Prof. Dr. Tolga Yarman’ın geliştirdiği kuramlar doğru görünüyor ve eğer doğruysa Einstein’in ortaya attığı her şey, klasik fizik ile kuvantum fiziğinin birleştirilememesi, her şeyin teorisinin bulunamaması sorunu ortaya çıkacak. Sadece önerdiklerini kanıtlayabileceği deneyleri oluşturmak şu an için ya mümkün değil, ya da çok pahalı. CERN, Yarman’ın deneyleri üzerine şu an ciddi çalışmalar yapıyor, bildiğim kadarıyla kendisinden en son daha uygulanabilir deneyler tasarlaması istendi… Bakalım ne olacak.
“Kaos teoremine göre her şey belirsizdir.”
Bazen bazı şeyler bazı şartlarda belirlenemezdir. Ancak Kaos Teoremi bu belirlenemezliğin matematiğini arar.
“Bizim lineer olarak gördüğümüz şekiller aslında gözlerimizin yeterli derecede iyi görmemesi sebebiyledir.”
Bu fikre nerden kapıldınız? bir referansınız var mı? Bunu ilk defa duyuyorum. Ne demek istiyorsunuz?
“Kelebek etkisi: “Çinde bir kelebeğin kanatlarını çırpmasıyla Amerika’da kasırga oluşması” şeklinde tanımlanıyor.”
Meksika Körfezi’ni Çin olarak yazmanız emperyalist ekonomik gerilimlere ilginç bir gönderme olmuş.
Keşke bu kadar çok link alan bir sayfaya Kaos Teorem’i üzerine biraz okuyup kafa yormuş birinin yazdığı bir makaleyi koysaydınız da şu yazmış olduğunuz saçmalıklarla insanların kafasını bulandırmasaydınız.
�ok geni� anlaml� bir konu olmu�, eme�inize elinize sa�l�k